Het ritme van Puglia

Sommige plekken maken geen indruk omdat ze perfect zijn. Ze raken je juist omdat ze niets proberen te zijn. Puglia is zo'n plek.

De verweerde natuurstenen muren. De eeuwenoude olijfbomen. De dorpjes waar het leven zich afspeelt op straat en waar de tijd zich weinig lijkt aan te trekken van de klok. Alles voelt er puur. Ongepolijst. Echt.

Het zuid-Italiaanse Puglia is een regio die jaren hoog op mijn verlanglijst stond maar waar het steeds niet van kwam. Totdat een toevallige ontmoeting tijdens een seminar van Edwin Selij alles in beweging zette.

Tijdens een lunchpauze raakte ik aan de praat met Yolanda. Soms weet je binnen een kwartier dat iemand op dezelfde golflengte zit. Dat gebeurde hier ook. We spraken over fotografie, creativiteit, Italië en manifesteren. Nog voordat het weekend voorbij was, lag er een plan. Nog geen maand later zat ik in het vliegtuig richting Brindisi.

Het werd een reis waarin alles samenkwam wat mij energie geeft.

Fotografie voor een magazine.
Mijn autonome werk.
Nieuwe landschappen ontdekken.
Mensen ontmoeten.
En vooral: ruimte om te dwalen zonder precies te weten wat ik zou vinden.

Al voordat ik Hartje Puglia bereikte, begon de reis eigenlijk al. Met mijn huurauto reed ik over smalle wegen die zich een weg slingerden tussen eindeloze olijfgaarden. Oude stenen muurtjes die het landschap verdeelden in kleine percelen. Ramen open. De frisse lucht naar binnen. En die typische geur van olijfbomen die zich mengt met droge aarde en kruiden.

Ik verbleef bij Hartje Puglia, het trulli mini resort van Yolanda en Roel, verscholen tussen de olijfbomen, vlakbij Ostuni.

In 2018 besloten zij Nederland achter zich te laten en hier een nieuw leven op te bouwen. Stap voor stap restaureerden zij meerdere oude trulli tot sfeervolle suites waar werkelijk overal aandacht aan is besteed.

Een heerlijk bed.
Een houtkachel.
Een plunge pool.
Massages die Yolanda zelf verzorgt.
En een bijzondere energetische stoel van Monique Timmer, waarin ik een ervaring had die zich nauwelijks laat uitleggen maar vooral gevoeld moet worden.

Alles straalt rust uit.

Niet de rust die ontstaat doordat er niets gebeurt.

Maar de rust die ontstaat wanneer je eindelijk zelf vertraagt.

Vanuit Hartje Puglia trok ik iedere dag met mijn camera de regio in.

Ik dwaalde door de smalle straatjes van Ceglie Messapica, waar het dagelijkse leven zich grotendeels buiten afspeelt. Op een van de pleinen fotografeerde ik Gianvito Franco, eigenaar van restaurant Da Franco, waar ontspanning en culinair genieten samenkomen. Wie van de Italiaanse keuken houdt, kan hier zijn hart ophalen. Op veel plekken in het dorp vind je trattoria's waar met liefde wordt gekookt.

Ik bezocht het witte doolhof van Ostuni.

Het ronde Locorotondo.

Het wereldberoemde Alberobello, waar honderden trulli samen een soort sprookjesachtig landschap vormen en niet voor niets op de UNESCO Werelderfgoedlijst staan.

Ik reed naar Lecce, met haar indrukwekkende Duomo, sfeervolle pleinen en verrassend veel kleine boetieks waar je uren kunt ronddwalen.

Ook reed ik naar Monopoli. De kleine vissershaven met felblauwe bootjes, de smalle straatjes waar een scooter achteloos tegen een verweerde muur staat geparkeerd en de was die tussen de huizen hangt te drogen. Het zijn die alledaagse taferelen die de sfeer van Zuid-Italië zo tastbaar maken. Mijn camera bleef er voortdurend hangen bij de details die het leven laten zien zoals het is.

Ook maakte ik een uitstap naar Matera. Officieel ligt deze stad net buiten de streek maar hoort wat mij betreft bij een reis door Puglia. Matera heeft een geschiedenis die je voelt zodra je door de smalle straatjes loopt. Ooit stond de stad bekend als de schande van Italië. Gezinnen leefden er in vochtige grotwoningen onder erbarmelijke omstandigheden. Wanneer je een van die oude woningen bezoekt, krijg je een indrukwekkend beeld van hoe dat kort geleden nog was. Inmiddels heeft Matera een nieuw hoofdstuk gekregen. Dankzij restauratie en toerisme is de stad uitgegroeid tot een plek waar geschiedenis en schoonheid samenkomen. Niet gepolijst maar doorleefd.

's Avonds keerde de stilte terug. Bij Hartje Puglia verdween de laatste gloed van de zon langzaam achter de olijfbomen en verscheen een sterrenhemel zoals je die in Nederland nog maar zelden ziet. Doordat er nauwelijks lichtvervuiling is, zijn de sterren volop waar te nemen.

De oude trullo waarin Jennifer en ik verbleven kreeg in dat zachte maanlicht iets tijdloos. Alsof hij er al eeuwen stond te wachten. Ik weet nog dat ik daar zat en dacht: dit is zo'n plek waar je vanzelf zachter gaat praten. Waar je langer blijft zitten. Waar je niets hoeft te doen om helemaal aanwezig te zijn.

Ook had Yolanda nog wat leuks voor me in petto.

Ze nam me mee over de oude landerijen, ver weg van de toeristische routes. Naar plekken waar je als bezoeker normaal gesproken nooit zou komen.

Tussen duizenden olijfbomen lagen verlaten trulli, ooit bewoond door herders en landarbeiders. Sommige stonden er nog bijna onaangeroerd bij, alsof de tijd er was blijven stilstaan.

Een set kookpannen en pollepels aan een kapstok.

Een wapperend gordijn.

Een verzameling lege flessen.

De stille sporen van een leven dat langzaam daar is weggetrokken.

Ik liep er niet doorheen als fotograaf die op zoek was naar een mooi plaatje.

Ik liep er als iemand die nieuwsgierig was naar de verhalen die deze plekken nog altijd lijken vast te houden.

Juist daar ontstond een serie beelden die later een plek kreeg binnen mijn kunstproject Innerlijke Rijkdom.

Omdat het voor mijn ging over aanwezigheid.

Over verstilling.

En over de rijkdom die zichtbaar wordt zodra je de tijd neemt om goed te kijken.

Achteraf begreep ik dat ik niet naar Puglia was gereisd om beelden te verzamelen. Ik was erheen gereisd om mijn aandacht terug te vinden.

Misschien is dat wel het grootste cadeau dat Puglia mij gaf.

Niet de witte stadjes.

Niet het heerlijke eten.

Niet de eindeloze olijfgaarden.

Maar een herinnering aan iets wat we zo gemakkelijk vergeten.

Dat creativiteit niet ontstaat wanneer we harder werken.

Maar wanneer we langzamer durven leven.

Wanneer we onze aandacht terugbrengen naar wat er al is.

Want mooie fotografie begint zelden bij techniek.

Het begint bij waarnemen.

Bij nieuwsgierigheid.

Bij verwondering.

En vooral bij de bereidheid om stil te staan.

Tijdens die reis ontstond ook een nieuw idee.

Hoe bijzonder zou het zijn om anderen deze manier van kijken ook te laten ervaren?

Niet als toerist die van hoogtepunt naar hoogtepunt reist maar als fotograaf die de tijd neemt. Om te zien. Om te voelen. Om beelden te maken die niet alleen laten zien hoe een plek eruitziet maar vooral hoe die plek voelt.

Daarom keer ik dit najaar terug naar Hartje Puglia.

Van 29 september tot en met 2 oktober organiseer ik daar een fotografie-retreat.

Drie nachten verblijven we in de sfeervolle trulli van Hartje Puglia.

We trekken eropuit naar authentieke landschappen, dorpjes en verborgen plekken die je als gewone bezoeker gemakkelijk voorbijrijdt.

Natuurlijk kijken we naar compositie, licht en techniek.

Maar minstens zo belangrijk is wat daaraan voorafgaat.

Hoe kijk je eigenlijk? Wat zie je wanneer je vertraagt?

Hoe ontstaat een beeld dat niet alleen mooi is maar ook iets laat voelen?

Eigenlijk begint dit avontuur al eerder: Op 30 augustus geef ik in de bossen van Lage Vuursche de workshop De Kunst van het Kijken. Een ochtend waarin we ontdekken dat de mooiste foto's niet ontstaan door sneller te fotograferen maar door bewuster aanwezig te zijn.

Want of je nu tussen de olijfbomen van Puglia loopt of over een bospad in Nederland....de kunst van het kijken begint altijd op dezelfde plek.

Bij jezelf.

Wendy Bos

Innerlijke Rijkdom is mijn voortdurende onderzoek naar de kracht van aandacht. Via fotografie, reizen en ontmoetingen ontdek ik hoe anders kijken niet alleen mooiere beelden oplevert maar ook een rijkere manier van leven.